Deskundige Zep Postma: “Het telefoonverbod is een mooie stap, maar we zijn er nog niet”
Mobiele telefoons in de klas blijft een onderwerp waar het onderwijs mee worstelt. Op dringend advies van de overheid weren scholen sinds het landelijke telefoonverbod telefoons en smartwatches zoveel mogelijk uit de klaslokalen. Toch is volgens Zep Postma het probleem daarmee nog niet volledig opgelost. “Middelbare scholen moeten hun leerlingen helpen een gezonde balans te vinden voor het gebruik van hun telefoon.”
Zep Postma is een deskundige op het gebied van (sociale) media en de invloed daarvan op jongeren. Hij reist namens Bureau Jeugd en Media door het hele land om gastlessen en informatieavonden te geven. De lessen en avonden gaan over sociale media, smartphonegebruik en online gedrag van jongeren. Daarbij spreekt hij met leerlingen, ouders en docenten over de invloed van telefoons en apps op het dagelijks leven van jongeren.
Volgens Zep verschilt de situatie sterk per school. Waar sommige scholen volledig telefoonvrij willen werken, is dat volgens hem niet overal haalbaar of wenselijk. “Veel docenten zien zichzelf als voorbereiding op het werkveld van hun leerlingen”, legt hij uit. “Ik denk niet dat daar een beleid uit te halen is dat voor alle scholen toepasbaar is.” Volgens hem moeten scholen vooral kijken naar hun eigen leerlingen, leerlaren en onderwijsrichting. Het draait volgens hem om het vinden van balans. “Wanneer gebruik je een telefoon wel en wanneer denk je: ‘Oh, ik leg hem even weg om te kunnen leren of stage te lopen?’”
Toch ziet de deskundige het huidige telefoonverbod wel als een belangrijke stap vooruit. “Scholen hebben een wake-upcall gehad”, vertelt hij. “Waar eerder vaak werd gewerkt met simpele oplossingen, zoals telefoonbakken of opbergmatten aan de muur, denken scholen nu beter na over hoe ze de rust en concentratie kunnen bewaken in de klas. Een nieuw en strenger telefoonbeleid zou daarbij helpen zodat de leerling geen afleiding heeft.”
Balans tussen regels en begeleiding
Tegelijkertijd noemt hij het huidige beleid ook “reactief”. Een verbod alleen lost volgens hem namelijk niet de grotere problemen op die achter smartphonegebruik schuilgaan. Hij wijst onder andere op concentratieproblemen, slaaptekort en verslavende apps. Vooral jonge kinderen zijn daar volgens hem gevoelig voor. “Kinderen slapen soms nog maar een paar uur per nacht omdat ze hun telefoon meenemen naar bed”, zegt hij. Daarbij wijst hij vooral op apps met een algoritme. “Die apps zijn daar ook voor gemaakt”, legt hij uit. Volgens Zep vragen deze ontwikkelingen om meer aandacht voor bewust mediagebruik, zowel thuis als op school.
Ondanks de zorgen ziet hij ook positieve ontwikkelingen. Veel scholen zijn volgens hem actief bezig met het creëren van een veiligere en socialere leeromgeving. Door minder afleiding in de klas ontstaat er meer ruimte voor onderwijs en voor sociale en persoonlijke ontwikkeling. “Scholen kunnen zich weer meer focussen op het faciliteren van leren in plaats van het reageren op brandjes die zich overal voordoen”, zegt hij.
Volgens Zep ligt de oplossing uiteindelijk niet alleen bij regels of verboden, maar vooral bij begeleiding en samenwerking. “Jongeren moeten leren hoe ze gezond omgaan met sociale media en schermtijd. Dat vraagt om samenwerking tussen scholen, ouders en de leerlingen zelf. De discussie over telefoongebruik zal de komende jaren waarschijnlijk blijven bestaan.” Toch hoopt hij dat scholen vooral blijven kijken naar wat leerlingen écht nodig hebben: rust, aandacht en begeleiding bij het omgaan met een steeds digitalere wereld.
Voor dit onderwerp sprak ZwolleVandaag ook met een paar leerlingen en een docent van het Greijdanus College in Zwolle. Ze vertellen hun ervaringen, opinies en gevolgen over het telefoonverbod op hun school. Bekijk hier de video:
