Een kijkje op de zorgboerderij

Op zorgboerderij Vechterweerd, waar Mark Meijer mede-eigenaar van is, draait het niet om vaste programma’s of strakke schema’s. Het uitgangspunt is flexibiliteit en het aansluiten bij wat mensen zelf leuk vinden en aankunnen. “We proberen zoveel mogelijk aan te sluiten bij wat mensen motiveert om uit bed te komen,” vertelt Mark. Dat kan voor de één het verzorgen van dieren zijn, terwijl een ander liever in de houtwerkplaats staat of helpt in de keuken.

Divers schema

De activiteiten op de boerderij zijn divers. Zo zijn er werkzaamheden zoals houtkloven, stallen schoonmaken en paarden poetsen, maar ook technische klussen, zoals het verdelen van vloerverwarming. Daarnaast is er een kaarsenmakerij en een vergaderruimte waar mensen meehelpen met bakken en het voorbereiden van de lunch. “Eigenlijk alle voorkomende werkzaamheden op de boerderij,” zegt Mark. Door deze variatie kan vrijwel iedereen een activiteit vinden die bij hem of haar past.

Andere vorm van zorg

Volgens Mark verschilt de begeleiding op de zorgboerderij duidelijk van meer traditionele vormen van zorg. Het grootste verschil zit in maatwerk. “We spreken iedereen aan op zijn eigen niveau en interesses,” legt hij uit. Juist bij deze doelgroep is het belangrijk om te kijken waar mensen goed in zijn en waar ze blij van worden. Als dat lukt, ontstaat er volgens hem succes. “Als je van tevoren vastlegt: dit gaan we doen en daar heb je het mee te doen, dan werkt dat meestal niet.”

Groot terrein zorgt voor rust

De natuur en de dieren spelen een grote rol binnen de zorg op de boerderij. Veel mensen raken volgens Mark bijna overdonderd door de rust wanneer ze hier voor het eerst komen. Er is veel ruimte en een groot terrein, waardoor mensen zich gemakkelijk kunnen terugtrekken. Hij schetst een beeld van de pauzes in de zomer, waarin soms wel 25 tot 30 mensen samen koffie drinken. “En als de pauze voorbij is, gaat iedereen weer naar zijn eigen plek. Dan denk je echt: waar zijn ze allemaal gebleven?” Die ruimte zorgt ervoor dat mensen op hun eigen tempo kunnen werken zonder elkaar in de weg te zitten.

Verandering

Na verloop van tijd ziet Mark vaak veranderingen bij mensen die langer op de boerderij komen. De eerste keer is voor velen spannend, maar dat gevoel verdwijnt meestal snel. “We zijn een huiselijk, familiair clubje,” zegt hij. Voor mensen zonder netwerk of met weinig contact met familie is de boerderij vaak een belangrijke plek. Ondanks alle verschillen vullen de deelnemers elkaar aan. “Ik denk dat we voor veel mensen echt een belangrijke plek vormen.”

Onze maatschappij

Mark vindt het belangrijk dat zorgboerderijen zichtbaar zijn binnen de maatschappij. Volgens hem ligt de lat vaak hoog voor wat mensen moeten kunnen. “Veel mensen die regulier werk hebben, hebben geen idee hoeveel mensen er buiten de boot vallen,” zegt hij. Dat kan te maken hebben met psychiatrische problematiek, verslaving of gedragsproblemen. Weer opkrabbelen is dan moeilijk. Juist daarom is het belangrijk dat er plekken zijn waar mensen op hun eigen tempo kunnen meedoen en weer structuur kunnen opbouwen.

Favoriete plek

Zijn favoriete plek op de boerderij? Daar hoeft Mark niet lang over na te denken. Hij is het liefst buiten, tussen de dieren. “Die combinatie van mensen en dieren is vaak een succes,” vertelt hij. Dieren zorgen voor ontspanning en leiden af, waardoor gesprekken gemakkelijker op gang komen.

Uitdagingen

Tegelijkertijd zijn er ook uitdagingen voor zorgboerderijen. De grootste daarvan is volgens Mark de onzekerheid, vooral op financieel gebied. De zorg wordt bekostigd met gemeenschapsgeld, waardoor je zorgvuldig met het geld moet omgaan. “Kosten gaan omhoog, boodschappen zijn duurder en mensen eten hier ook mee,” legt hij uit. De vraag blijft hoe je dit passend houdt binnen de inkomsten.

Werk of zorg?

Niet iedereen die op de boerderij komt ziet het als werk. Voor sommigen is het echt hun dagelijkse bezigheid, anderen zien het meer als een verplichting vanuit de gemeente. Wanneer iemand echt op zijn plek zit, merkt Mark dat vooral aan hoe iemand zich voelt. “Als mensen zich op hun gemak voelen en zichzelf durven zijn, dan weet je dat je goed zit.”

Onmisbaar

Tot slot benadrukt Mark dat dit soort plekken onmisbaar zijn. Zonder zorgboerderijen zouden veel mensen tussen wal en schip vallen. “Dan worden gemeenten en instellingen enorm belast,” zegt hij. De boerderij vangt een grote groep op en helpt mensen stabiel te blijven. “Als dit er niet meer zou zijn, vallen er echt heel veel mensen volledig buiten de maatschappij.”